Goede Vrijdag – Het gebed dat de toekomst openhoudt

Lukas 23: 34a

Of het tot de soldaten doordrong wat deze gekruisigde zei toen zij de spijkers door zijn pols- en enkel gewrichten sloegen?
Vader vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen
Bij de meesten zeker niet.
Want ze gingen dobbelen om zijn kleren
Toch bleef het bij één hangen.
De commandant van het executiepeloton, de centurio van wie we lezen dat hij bij het sterven van Jezus uren later uitriep
‘Werkelijk, deze mens was een rechtvaardige!’
En hij verheerlijkte God daarmee.
Ach, die soldaten deden routinematig hun wrede werk en wat die veroordeelden allemaal riepen, ging langs hen heen.
Ooit heeft de arts Bob Smalhout gedetailleerd de kruisiging beschreven.
Een stukje daarvan is ook wel eens tijdens the Passion geciteerd.
Eén van de meest wrede executiemethoden die de mensheid ooit heeft bedacht.
Een hel van pijn en stikkende benauwdheid, soms dagenlang.
Het is ontelbaar veel veroordeelden binnen het Romeinse rijk overkomen.
En als je als soldaat dit moet doen, wat kun je anders dan je ervoor afsluiten.
Het geschreeuw het gekerm het gevloek…
En zeker er zijn ook getuigenverslagen van moed.
De joodse martelaarsverhalen vertellen ervan.
Hoe zij die doodgemarteld werden, getuigden van hun geloof en hun beulen waarschuwden voor de wraak van God. (bv 2 Makkabeeën 7).

Maar Jezus vervloekt niet, Hij bidt zijn Vader om vergeving
Dit gebed is uniek en komt in geen van de joodse martelaarsverhalen voor.

Dit eerste kruiswoord opent een venster op de dood van de Here Jezus waarvan we de diepte en de reikwijdte nooit zullen kunnen peilen
Toch willen we iets daarvan toch proberen te verstaan.
Jezus doet wat Jesaja 53 al heeft geprofeteerd: de lijdende knecht van de HEER die bidt voor zondaren.
Jezus brengt zelf in praktijk wat Hij heeft geleerd in de Bergrede: bidt voor wie u vervolgen.

Meteen bij het begin van de kruisiging.
Kennelijk heeft deze bede de hoogste prioriteit.
Jezus roept tot God met die meest intieme naam Vader.
Het is wat je noemt een vader-kind moment.
Het is niet een vraag, eerder een verzoek.
Iemand (Prof Greijdanus)omschrijft het zo:
Een gebed in bevelende vorm om afwijzing a.h.w. onmogelijk te maken

Terwijl de spijkers door zijn gewrichten gaan en de pijn door hem heen snijdt en Hij het uit had moeten schreeuwen van de ondragelijke pijn, beseft de Here Jezus de ernst van de crisis van dit moment en gaat Hij bidden.
Hij kent als geen ander zijn hemelse Vader.
Als de God van liefde, ja, maar geen slappe liefde,
nee, de liefde van die God zoals Habakuk het heeft verwoord:
De God die het kwaad niet kan verdragen.
Die het verschrikkelijk vindt om onrecht te zien
Zodat Habakuk uitroept:
Waarom doet u dan niets tegen het geweld?
Waarom laat u de Babyloniërs hun gang gaan?
Waarom zwijgt u als zij eerlijke mensen doden?

En Jezus beseft: nu is de Vader er getuige van hoe zijn Zoon onschuldig wordt gemarteld en vermoord.
Deze Vader die het kwaad niet kan verdragen.
Deze Vader die al zijn liefde heeft uitgesproken in zijn Zoon
Het hart van de Vader is bij zijn Zoon zoals het hart van de Zoon bij zijn Vader is. Volmaakt één in liefde
Welke vader die ziet wat zijn kind wordt aangedaan, zo onrechtvaardig, zo vals, zo wreed –
welke vader zou dan niet, koste wat kost, voor zijn kind in de bres springen?
En als die vader dan ook nog eens alle middelen had om er direct een einde aan te maken en de kwelgeesten en moordenaars van zijn kind een lesje te leren
Welke vader zou dan passief blijven?
En zou zo’n vader wel het onmogelijke doen en passief blijven, dan zou je zo’n vader toch in de eeuwigheid uit de ouderlijke macht ontzetten?

Als we zo aan God denken is dat al te menselijk?
De Bijbel spreekt vrijmoedig over de emoties van God.
Zijn emotie in liefde en medelijden:
Mijn hart wordt verscheurd,
door barmhartigheid word ik bewogen.
profeet Hosea 11
Maar ook zijn emotie in boosheid:
Hoe vaak spreekt de Bijbel over zijn brandende woede en zijn grimmigheid.
“Toen ontbrandde de woede van de Heer”.
Je ziet het oplaaien.
Bij die eerste hamerslag, God staat op om in te grijpen.
In liefde voor zijn Zoon, in woede over alle onrecht
Zo is God
Hij is een vader groter en machtiger maar ook intenser en meer bewogen dan welke aardse vader ook.
Als wij al niet te houden zijn, hoeveel te meer geldt dat voor God

Ja, maar, zegt iemand, dit was toch Gods plan
Jezus moest toch sterven
Daarvoor toch heeft de Vader zijn Zoon gegeven?
Ja, maar pas op dat we er niet een evangelisch of dogmatisch rekensommetje van maken.

Het gaat hier over een geheim dat we nooit kunnen doorgronden.
Het gaat hier over iets waar we slechts sidderend en stamelend van kunnen spreken.
Ja, het was Gods plan en toch smeekt Jezus in de hof van Getsemane, Abba Vader kan de beker aan mij voorbijgaan, maar niet mijn wil maar uw wil geschiede.
Dat was ook zo’n ouder kind moment.
Nu opnieuw, maar nu is het andersom.
Nu is het de Zoon die verzoekt: Vader niet uw wil, maar mijn wil geschiede
En mijn wil is uw wil, mijn wil is dat ik de drinkbeker nu ga leeg drinken.
Uw wil is mijn wil, dat ik verworpen en veroordeeld word, dat ik zelfs door u verlaten wordt om verzoening te doen over de zonde van deze wereld.
Om mensen te behouden
Om goddelozen te rechtvaardigen
Om verstotenen tot uw kinderen te maken
Uw wil is mijn wil en daarom is dit nu mijn wil:
Vader
laat uw woede nu niet over deze mensen ontbranden,
laat hen gaan,
vergeef hen.
De Vader heeft alles in handen van zijn Zoon gegeven
De Vader dwingt zijn Zoon niet.
De Zoon doet de wil van de Vader in volkomen vrijheid en toewijding en liefde
Anders wil God het niet en kan God het niet.
Als de Zoon ook maar een moment had geaarzeld en had gezegd Vader, verlos mij
Dan had de Vader zijn Zoon ogenblikkelijk gerespecteerd en verhoord en had Hij ingegrepen
Dan was er een vuur uit de hemel gekomen en had God alle boosdoeners weggevaagd en Golgotha verpulverd
Dan was de Zoon van het kruis bevrijd en teruggekeerd in zijn hemelse heerlijkheid.
Maar dan was er geen verzoening gedaan
Geen verlossing.

Toen die eerste hamerslagen klonken, hing de verlossing van de wereld even aan een zijden draad.
Maar Jezus verzocht zijn Vader met klem, Vader vergeef.
En de Vader deed de wil van de Zoon en deed het onmogelijke, Hij vergaf en Hij liet de moordenaars van zijn Zoon hun werk afmaken.
Hij maakte zijn Zoon tot een vloek en liet Hem vallen in de hel
En toch volmaakt één in hun liefde om u, jou en mij en deze wereld te redden.
Het is een wonder in onz’ ogen.
Wij zien het, maar doorgronden ‘t niet.

Jezus voegde nog wel iets toe aan zijn gebed
Want ze weten niet wat ze doen.
Die “ze” zijn alle betrokkenen.
De Romeinse en Joodse leiders
De soldaten
De spotters.
Zij die toekeken.
Wisten ze niet wat ze deden?
Natuurlijk wisten de soldaten dat zij een mens kruisigden,
terecht of niet, was niet hun zorg. En een jood meer of minder, who cares? En: Bevel is bevel.
Natuurlijk wisten de joodse leiders en Pontius Pilatus dat het proces van Jezus een show was geweest, maar Jezus was een gevaar dus het beetje onrecht was onvermijdelijk voor het grote goed.
Wat wisten de omstanders die hem uitjoelden?
Ach, wat weet een mens nou precies
Wat drijft je nou echt?
Waarheid en leugen
Goedheid en boosaardigheid
Liefde en zelfzucht
We zijn een vat van tegenstrijdigheden.

Maar , nee ze wisten niet wat ze echt deden
Ze wisten niet dat ze Gods eigen Zoon kruisigden
de Heer der heerlijkheid
Hadden ze dat echt geweten dan hadden ze hem echt niet gedood
Dat zegt Paulus in 1 kor 2. Ze zijn niet gek

Met andere woorden.
Hoe fout en schuldig ook
Er is nog hoop voor de moordenaars en rechtsverkrachters
Er is nog hoop voor ons als mensen.
Mensen zijn geen duivels, alleen maar slecht.
Mensen zijn altijd daders en slachtoffers.
Er is nog hoop
Niet omdat we het toch nog zelf wel kunnen redden
Maar omdat de Vader het verzoek van zijn Zoon heeft gehonoreerd en de kruisiging heeft laten gaan.
Om zo een verzoening te zijn voor al onze zonden en niet alleen voor die van ons maar ook voor die van de hele wereld

Nog altijd is dit offer onze behoud.
Nog altijd houdt het gebed van Jezus stand Vader vergeef het hun want ze weten niet wat ze doen, Nog altijd de mogelijkheid om Gods liefde aan te nemen van God door te geloven in de Zoon

Hosea zegt:
De Here zal brullen als een leeuw
Vanaf het kruis heeft het Lam gebruld als een leeuw
Opdat we zullen komen
Sidderend van eerbied en ontzag over zoveel liefde en genade

Wij sloegen hem aan ‘t kruis. Zijn vingers grepen
Wild om den spijker toen ‘k den hamer hief –
Maar hij zei zacht mijn naam en: ‘Heb mij lief -‘
En ‘t groot geheim had ik voorgoed begrepen.

Ik wrong een lach weg dat mijn tanden knarsten,
En werd een gek die bloed van liefde vroeg:
Ik had hem lief – en sloeg en sloeg en sloeg
Den spijker door zijn hand in ‘t hout dat barstte.

Nu, als een dwaas, een spijker door mijn hand,
Trek ik een visch – zijn naam, zijn monogram –
In ied’ren muur, in ied’ren balk of stam,
Of in mijn borst of, hurkend, in het zand,

En antwoord als de menschen mij wat vragen:
‘Hij heeft een spijker door mijn hand geslagen.’
(Martinus Nijhoff)

Amen.


Terug naar nieuwsoverzicht